Το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών (PCOS) είναι μία από τις πιο συνήθεις ενδοκρινικές διαταραχές που επηρεάζει τις γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας. Αποτελεί ένα σύνολο ετερογενών συμπτωμάτων και ευρημάτων που κυμαίνονται από ήπια έως σοβαρά και οι πρώτες ενδείξεις του συνδρόμου εμφανίζονται συνήθως στην εφηβεία.
Ο όρος “πολυκυστικές ωοθήκες”, που συχνά συγχέεται με το PCOS, αναφέρεται στις ωοθήκες που περιέχουν πολλές μικρές κύστεις, που συνήθως δεν ξεπερνούν τα 9 χιλιοστά και από μόνος του δεν αρκεί για να τεθεί η διάγνωση του PCOS.
Ποια είναι τα κοινά σημεία και συμπτώματα του PCOS;
Τα κοινά σημεία του συνδρόμου πολυκυστικών ωοθηκών (PCOS) περιλαμβάνουν τα ακόλουθα:
- Διαταραχές του κύκλου. Ακανόνιστες, σπάνιες, βαριές περιόδους ή αμηνόρροια.
- Υπογονιμότητα. Το PCOS είναι μία από τις πιο κοινές αιτίες γυναικείας υπογονιμότητας.
- Παχυσαρκία Έως και 4 στις 5 γυναίκες με PCOS έχουν μη φυσιολογικό βάρος.
- Υπερβολική τριχοφυΐα στο πρόσωπο, στο στήθος, στην κοιλιά ή στο άνω μέρος των μηρών. Αυτή η κατάσταση, που ονομάζεται υπερτρίχωση, επηρεάζει περισσότερες από 7 στις 10 γυναίκες με PCOS.
- Σοβαρή ακμή που μπορεί να εμφανιστεί και μετά την εφηβεία και δεν ανταποκρίνεται στις συνήθεις θεραπείες
- Λιπαρό δέρμα
- Μελανίζουσα Ακάνθωση. Διογκωμένες σκουρόχρωμες πλάκες στο δέρμα.
- Πολλαπλά ωοθυλάκια στις ωοθήκες
Μάθε περισσότερα σχετικά με την αμηνόρροια
Τι προκαλεί το PCOS;
Αν και η ακριβής αιτία του PCOS δεν είναι γνωστή, πιθανόν οφείλεται σε ένα συνδυασμό γενετικών και περιβαλλοντικών παραγόντων. Αυτοί περιλαμβάνουν αντίσταση στην ινσουλίνη, αυξημένα επίπεδα ανδρογόνων, η παχυσαρκία και ο τρόπος ζωής.
Πως γίνεται η διάγνωση;
Η διάγνωση βασίζεται στα συμπτώματα, στο ιατρικό ιστορικό, στην κλινική εξέταση, σε εργαστηριακές εξετάσεις αίματος και στο υπερηχογράφημα και τίθεται όταν υπάρχουν 2 από τα παρακάτω:
- Ακανόνιστες, σπάνιες ή και καθόλου περιόδους
- Αυξημένη τριχοφυΐα ή/και υψηλότερα επίπεδα ανδρογόνων στο αίμα
- Υπερηχογραφική απεικόνιση πολυκυστικών ωοθηκών
Τι είναι η αντίσταση στην ινσουλίνη;
Η αντίσταση στην ινσουλίνη είναι μια κατάσταση κατά την οποία τα κύτταρα του σώματος δεν ανταποκρίνονται στις επιδράσεις της ινσουλίνης. Όταν το σώμα δεν ανταποκρίνεται στην ινσουλίνη, το επίπεδο γλυκόζης (σάκχαρο) στο αίμα αυξάνεται. Αυτό μπορεί να προκαλέσει την παραγωγή περισσότερης ινσουλίνης καθώς το σώμα προσπαθεί να μεταφέρει τη γλυκόζη στα κύτταρα. Η αντίσταση στην ινσουλίνη μπορεί να οδηγήσει σε σακχαρώδη διαβήτη και συνδέεται με την μελανίζουσα ακάνθωση.
Σε τι μπορεί να οδηγήσουν τα υψηλά επίπεδα ανδρογόνων;
Όταν παράγονται υψηλότερα από τα κανονικά επίπεδα ανδρογόνων, οι ωοθήκες μπορεί να μην απελευθερώνουν ένα ωάριο κάθε μήνα (μια διαδικασία που ονομάζεται ωορρηξία). Τα υψηλά επίπεδα ανδρογόνων οδηγούν επίσης στην ανεπιθύμητη τριχοφυΐα και στην ακμή που παρατηρείται σε πολλές γυναίκες με PCOS.
Ποιοι είναι οι κίνδυνοι για την υγεία των γυναικών με PCOS;
Το PCOS επηρεάζει όλες τις περιοχές του σώματος, όχι μόνο το αναπαραγωγικό σύστημα. Η αντίσταση στην ινσουλίνη αυξάνει τον κίνδυνο διαβήτη τύπου 2 και καρδιαγγειακών παθήσεων. Μια άλλη πάθηση που σχετίζεται με το PCOS είναι το μεταβολικό σύνδρομο. Αυτό το σύνδρομο συμβάλλει τόσο στον διαβήτη όσο και στην καρδιακή νόσο.
Ορισμένες γυναίκες με PCOS αναπτύσσουν μια κατάσταση που ονομάζεται υπερπλασία του ενδομητρίου και η οποία αυξάνει τον κίνδυνο καρκίνου του ενδομητρίου.
Στην εγκυμοσύνη υπάρχουν δεδομένα ότι οι γυναίκες με PCOS, έχουν περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσουν μαιευτικές επιπλοκές όπως σακχαρώδη διαβήτη κύησης, πρόωρο τοκετό, υπέρταση της κύησης και παλίνδρομες κυήσεις πρώτου τριμήνου.
Οι γυναίκες με PCOS μπορεί επίσης να διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο διαταραχών ύπνου, όπως η υπνική άπνοια και κατάθλιψης. Πολύ σημαντικό είναι το ότι μπορεί να οδηγήσει σε μειωμένη αυτοπεποίθηση και αυτοεκτίμηση.
Υπάρχουν διαθέσιμες θεραπείες για γυναίκες με PCOS;
Η θεραπεία δεν είναι μία και εξαρτάται από τα συμπτώματα και τις ανάγκες κάθε γυναίκας. Εξατομικεύεται σε κάθε γυναίκα ανάλογα με τα συμπτώματα, άλλα συνυπάρχοντα προβλήματα υγείας και το αν θέλει να μείνει έγκυος.
Κύριοι στόχοι είναι:
- Η βελτίωση των συμπτωμάτων.
- Η αύξηση της πιθανότητας σύλληψης.
- Η ελάττωση των κινδύνων για την υγεία.
- Η βελτίωση της ποιότητας ζωής.
Τι επίδραση μπορεί να έχει η απώλεια βάρους στις γυναίκες με PCOS;
Για τις γυναίκες που είναι υπέρβαρες, η απώλεια βάρους από μόνη της μπορεί να ρυθμίσει τον εμμηνορροϊκό κύκλο. Ακολουθώντας μία σωστή διατροφή και άσκηση, ακόμη και μια μικρή απώλεια βάρους μπορεί να ρυθμίσει τον κύκλο. Η απώλεια βάρους έχει επίσης βρεθεί ότι βελτιώνει τα επίπεδα χοληστερόλης και ινσουλίνης και συμβάλλει στη μείωση της υπερβολικής τριχοφυΐας και της ακμής.
Πώς μπορούν να χρησιμοποιηθούν συνδυασμένα ορμονικά αντισυλληπτικά χάπια για τη θεραπεία γυναικών με PCOS;
Τα αντισυλληπτικά χάπια μπορούν να χρησιμοποιηθούν για μακροχρόνια θεραπεία σε γυναίκες με PCOS που δεν επιθυμούν εγκυμοσύνη και ρυθμίζουν τον κύκλο. Μπορούν επίσης να συμβάλλουν στη μείωση της τριχοφυΐας και της ακμής αλλά και να μειώσουν τον κίνδυνο καρκίνου του ενδομητρίου.
Πώς μπορούν τα φάρμακα που ευαισθητοποιούν την ινσουλίνη να βοηθήσουν στη θεραπεία των γυναικών με PCOS;
Φάρμακα ευαισθητοποίησης στην ινσουλίνη που χρησιμοποιούνται συχνά για τη θεραπεία του σακχαρώδη διαβήτη, έχουν θέση και στην αντιμετώπιση του PCOS. Αυτά βοηθούν το σώμα να ανταποκριθεί στην ινσουλίνη και στις γυναίκες με PCOS, συμβάλλουν στη μείωση των επιπέδων ανδρογόνων και στη βελτίωση της ωορρηξίας. Η αποκατάσταση της ωορρηξίας μπορεί να βοηθήσει να γίνουν τακτικές και πιο προβλέψιμες οι περίοδοι.
Τι μπορεί να γίνει για να αυξηθούν οι πιθανότητες εγκυμοσύνης σε γυναίκες με PCOS;
Η επίτευξη ωορρηξίας είναι το πρώτο βήμα προς την εγκυμοσύνη. Για τις γυναίκες που είναι υπέρβαρες, η απώλεια βάρους μπορεί να επιτύχει αυτόν τον στόχο. Μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί φαρμακευτική αγωγή για την πρόκληση ωορρηξίας. Τέλος εάν οι φαρμακευτικές μέθοδοι αποτύχουν, μία χειρουργική επέμβαση (drilling ωοθηκών) που διενεργείται λαπαροσκοπικά μπορεί να έχει αποτέλεσμα.
Συμπερασματικά το PCOS είναι μια κατάσταση που μπορεί να επηρεάσει τις περιόδους, τη γονιμότητα, τις ορμόνες και την εμφάνιση της γυναίκας και δεν πρέπει να αμελείται. Όσον αφορά τη γονιμότητα, δεν χρειάζεται πανικός, οι περισσότερες γυναίκες με PCOS θα μείνουν τελικά έγκυες, με ή χωρίς ιατρική βοήθεια. Ο κύριος παράγοντας για την επιτυχή διαχείριση των συμπτωμάτων είναι η διατήρηση ενός υγιεινού τρόπου ζωής.
